ttth247.com

Cơn tetany - dấu hiệu hạ canxi máu

Cơn tetany thường gây tê hoặc cảm giác châm chích quanh miệng, tay và chân, co thắt cơ, trường hợp nặng có thể nguy hiểm do rối loạn nhịp tim và biến chứng của phá hủy cơ quá mức.

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Trung tá, Ths.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa và ThS.BS Huỳnh Thị Như Ý, Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân y 175.

Cơn tetany là gì?

Tetany là tình trạng biểu hiện bởi sự co cơ không chủ ý, dẫn đến co thắt, đau, dị cảm và các triệu chứng về hầu họng. Chúng xuất hiện khi mất cân bằng nồng độ các chất điện giải trong máu, đặc biệt là calci và magie. Tetany có thể bao gồm co thắt cơ nhẹ đến những ảnh hưởng nghiêm trọng đến cơ hô hấp và cơ tim, gây biến chứng nguy hiểm hoặc tổn thương kéo dài.

Tetany có phải cơn co giật không?

Nhiều trường hợp tetany được mô tả như cơn co giật, gây chẩn đoán lầm và dẫn đến những điều trị không phù hợp. Vậy làm sao để phân biệt được cơn co giật và tetany?

Về bản chất, cơn co giật xảy ra khi bất thường tín hiệu điện của não bộ một cách đột ngột khiến cơ bắp co cứng hoặc có cử động giật, người bệnh có thể bị mất ý thức tạm thời hoặc không kiểm soát được hành vi. Cơn co giật thường khởi phát và kết thúc một cách đột ngột, đa số kéo dài dưới 5 phút. Trường hợp cơn co giật có ảnh hưởng đến ý thức thì sau cơn, người bệnh không nhớ những gì đã xảy ra.

Tetany thường liên quan đến co cơ không kiểm soát nhưng do mất cân bằng các chất điện giải chứ không phải do sự kích hoạt tín hiệu điện bất thường của não. Do đó, tetany không phải cơn co giật. Trong cơn tetany, người bệnh thường có biểu hiện co rút tay, chân duỗi cứng, lưng ưỡn, người bệnh vẫn giữ được ý thức tỉnh táo trong lúc xảy ra cơn. Tuy nhiên, trường hợp nặng tetany có thể dẫn đến co giật thật sự.

Bác sĩ điều trị bệnh nhân tại Bệnh viện Quân y 175. Ảnh: Quỳnh Trần

Bác sĩ điều trị bệnh nhân tại Bệnh viện Quân y 175. Ảnh: Quỳnh Trần

Nguyên nhân

Tetany xảy ra do sự bất thường điện giải, thường là phối hợp nhiều rối loạn hơn là một bất thường đơn độc. Sau đây là các nguyên nhân thường gặp:

Hạ calci: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Ion calci đóng vai trò trong việc ổn định điện thế của màng tế bào thần kinh, từ đó ngăn chặn sự kích hoạt tự phát của chúng. Hạ calci máu làm tăng tính dễ bị kích thích của thần kinh cơ, kết quả là các tế bào trở nên không ổn định và kích hoạt các điện thế hoạt động tự phát, kích hoạt sự co cơ không chủ ý. Thiếu vitamin D, bệnh thận, suy cận giáp và các rối loạn hấp thu là một số căn nguyên gây giảm nồng độ calci máu.

Tăng thông khí: Thường do stress hoặc lo lắng, làm giảm lượng CO2 trong máu, dẫn đến kiềm hóa máu và gây giảm lượng calci ion hóa trong máu.

Hạ magie máu: Cũng có thể gây ra cơn tetany. Các bệnh lý mạn tính, nghiện rượu, viêm dạ dày ruột, bệnh thận... có thể gây hạ magie máu.

Hạ kali máu: Kali là chất điện giải quan trọng để đảm bảo chức năng của dây thần kinh, tế bào cơ, đặc biệt là cơ tim. Giảm nồng độ kali trong máu có thể dẫn đến các triệu chứng của tetany. Các nguyên nhân gây kali máu bao gồm sử dụng lợi tiểu, nôn ói, tiêu lỏng và bệnh thận mạn.

Do thuốc: Một số thuốc như lợi tiểu (hydrochlorothiazide, indapamide) hoặc phenytoin có thể ảnh hưởng đến nồng độ calci trong cơ thể.

Các nguyên nhân khác: kiềm chuyển hóa, bệnh gan...

Triệu chứng

Các triệu chứng thường gặp của cơn tetany bao gồm:

- Tê hoặc cảm giác châm chích quanh miệng, tay và chân.

- Co thắt cơ, gây đau.

Trường hợp nặng của tetany có thể có các triệu chứng sau:

- Co thắt thanh quản, gây khó thở.

- Co thắt phế quản, gây khó thở.

- Co rút cơ bắp toàn thân.

- Nôn ói.

- Co giật.

- Giảm chức năng tim, rối loạn nhịp tim.

Phần lớn các cơn tetany không đe dọa tính mạng, nhưng trường hợp nặng có thể nguy hiểm do rối loạn nhịp tim và biến chứng của phá hủy cơ quá mức.

Điều trị

Điều trị cơn tetany tập trung vào việc khôi phục cân bằng điện giải trong cơ thể. Các biện pháp điều trị bao gồm:

Bổ sung calci: Qua đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch.

Điều chỉnh nồng độ kali và magie máu: Qua chế độ ăn uống hoặc thuốc bổ sung.

Điều trị nguyên nhân gốc: Như suy tuyến cận giáp hoặc các rối loạn khác.

Cơn tetany là một tình trạng y khoa nghiêm trọng nhưng có thể điều trị hiệu quả nếu được chẩn đoán và can thiệp kịp thời. Việc hiểu rõ nguyên nhân và triệu chứng của cơn tetany sẽ giúp các chuyên gia y tế đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Lê Phương

Source: vnexpress.net

Các bài tương tự
1 tuần trước - Người đàn ông nhập viện trong tình trạng cứng hàm, khó há miệng, nuốt sặc, khó thở, chân tay co cứng. Trước đó 3 tuần, bệnh nhân đi chân đất làm ruộng và giẫm phải đinh có chảy máu, sau đó tự uống kháng sinh và cũng chưa tiêm phòng uốn ván.
1 tuần trước - Người dân tuyệt đối không chủ quan với vết thương hở, dù nhỏ, bởi có thể nhiễm bệnh uốn ván nặng, phải lọc máu, nguy cơ tử vong cao.
3 tuần trước - Hưng Yên- Người đàn ông 52 tuổi bị viên gạch rơi vào chân khi xây tường phòng lũ, có vết thương nhỏ nên xử lý băng bó bình thường, 6 ngày sau cứng hàm.
1 tháng trước - Hệ thống tiêm chủng VNVC miễn phí vaccine và huyết thanh uốn ván cho đồng bào, chiến sĩ trong vùng lũ tại ba tỉnh Yên Bái, Tuyên Quang, Thái Nguyên.
3 tuần trước - Trong quá trình xây đắp tường phòng lũ, ông gặp tai nạn nhỏ ở mu bàn chân phải do bị viên gạch rơi vào chân.
Xem tin bài khác
26 phút trước - Hiện nay, tỷ lệ người mắc đột quỵ khi chơi thể thao ngày càng gia tăng và xảy ra ở mọi đối tượng, kể cả những người trẻ tuổi. Vậy nguyên nhân là gì? Làm thế nào để nhận biết và phòng tránh đột quỵ? Cùng lắng nghe chia sẻ từ BSCKII.BSNT Lê...
56 phút trước - Cam cung cấp vitamin C giúp cơ thể tăng cường trao đổi chất và cải thiện độ ẩm, còn hỗ trợ giảm cân nhờ ít calo.
3 giờ trước - Chuyên gia Rhian Stephenson, Viện Dinh dưỡng Anh ARTAH, khuyên nên ăn sáng sau bữa tối 12 tiếng để hệ tiêu hóa ổn định, tăng cường sức khỏe.
4 giờ trước - 'Tôi nghe nói ăn phao câu, da gà không tốt cho sức khỏe, có đúng không ạ? Nhân đây cho tôi hỏi những bộ phận nào của gà khi ăn nhiều sẽ không tốt cho sức khỏe? Xin cảm ơn'. (T.Đạm, ở TP.HCM).
6 giờ trước - Nam sinh đột ngột mất ý thức, ngã đập mặt vào vật cứng gây ngừng tim, hôn mê từng có tiền sử bị ngất 1 lần cách đây 7 năm.